Hulumtimet e fundit nga një grup shkencëtarësh britanikë kanë zbuluar një fakt shqetësues: pandemia COVID-19 ka përshpejtuar procesin e plakjes së trurit edhe tek individët që nuk u infektuan me virusin. Sipas studimit të publikuar në revistën Nature Communications, ndikimet e stresit, izolimit dhe pasigurisë gjatë periudhës së pandemisë kanë lënë gjurmë të thella në shëndetin mendor dhe funksionet njohëse të shumë njerëzve.
Si u krye hulumtimi?
Studiuesit analizuan skanimet e trurit të afro 1,000 të rriturve të shëndetshëm duke përdorur të dhëna nga UK Biobank – një nga databazat më të mëdha biomjekësore në botë. Qëllimi ishte të shihej nëse pandemia kishte ndikuar në mënyrë të matshme në strukturën dhe funksionin e trurit, përtej ndikimit të drejtpërdrejtë të virusit SARS-CoV-2.
Çfarë zbuluan?
Hulumtimi tregoi se:
- Plakja e përshpejtuar e trurit u vërejt edhe tek ata që nuk u infektuan fare me COVID-19.
- Ndikimi ishte më i theksuar tek meshkujt, të moshuarit dhe ata që vijnë nga shtresa socio-ekonomike më të varfra.
- Faktorë si stresi kronik, izolimi social, ndërprerja e rutinës dhe pasiguria ekonomike u identifikuan si kontribuues të mëdhenj në këtë proces.
Ndërsa ata që kishin kaluar COVID-19 shfaqën rënie në funksione njohëse, si fleksibiliteti mendor dhe shpejtësia e përpunimit të informacionit, edhe individët pa infeksion të konfirmuar raportuan ndryshime të lidhura me moshën në tru.
Pse është kjo e rëndësishme?
Ky studim na kujton se ndikimet e pandemisë shtrihen përtej pasojave shëndetësore fizike. Izolimi, pasiguria dhe përkeqësimi i kushteve sociale gjatë viteve 2020–2021 kanë krijuar një mjedis kronik stresi, që ka ndikuar në shëndetin neurologjik të individëve në mënyra të padukshme, por të thella.
“Pandemia mund të ketë ndikuar në mënyrë të pavarur në plakjen e trurit për shkak të stresorëve psiko-socialë,” thuhet në studim.
A ka zgjidhje?
Shkencëtarët theksojnë se është e domosdoshme të adresohen jo vetëm aspektet shëndetësore, por edhe ato sociale dhe ekonomike që ndikojnë në mirëqenien mendore. Investimi në shërbime të shëndetit mendor, politika sociale gjithëpërfshirëse dhe stile jetese të shëndetshme janë kyçe për të zbutur efektet afatgjata të pandemisë mbi tru.
“Gjetjet tona nxjerrin në pah nevojën për të adresuar pabarazitë shëndetësore dhe socio-ekonomike për të zbutur plakjen e përshpejtuar të trurit,” përfundon studimi.
