Dikur, mëngjesi ishte më shumë se një vakt – ishte një ritual i përditshëm që mbante gjallë lidhjet familjare, afërsinë dhe komunikimin. Sot, tryezat janë bosh. Në vend të aromës së bukës së pjekur në shtëpi, ndjejmë erën e kapuçinos që serviret në gota plastike. Kafenetë janë kthyer në “shtëpi të dytë”, por pa emocion, pa kujtesë, pa ndjeshmëri.
Shpejtësia urbane po shuan vlerat tradicionale
Kultura moderne e nxitjes për t’u nxituar ka krijuar një brez që zgjohet për të ikur, jo për të qëndruar. Askush s’ka më kohë për mëngjes në shtëpi – është më lehtë të shkosh te kafeneja më afër dhe të konsumosh një “croissant me kafe” duke kontrolluar telefonin. Por çfarë po humbasim në këtë proces?
- Shkëputjen nga rrënjët e lidhjeve familjare.
- Zëvendësimin e ushqimit të kujdesit me ushqim të shpejtë.
- Transformimin e mëngjesit në një akt transaksional, jo emocional.
Një tavolinë familjare në mëngjes përfaqësonte dikur hapësirën ku ndaheshin planet e ditës, shqetësimet, bisedat spontane që krijojnë lidhje afatgjata. Sot, mëngjesi është individual, i heshtur, me kufje në vesh, sy në ekran, e mendje të shpërqendruar. Është një iluzion i bashkëjetesës, pa komunikim të vërtetë.
Kafeneja si shenjë statusi, jo nevojë?
Nuk është thjesht rreth komoditetit. Konsumimi i mëngjesit jashtë është kthyer në një normë sociale e statusi, sidomos për të rinjtë urbanë. Sa më trendi kafja, aq më “në hap me kohën” dukesh. Por kjo kulturë “kafe & selfie” është larg kuptimit të vërtetë të përgatitjes së mëngjesit për dikë që do – larg dashurisë së heshtur që përmban një fetë buke e lyer me dorë.
Çfarë po ndodh me identitetin tonë shoqëror?
Kur një popull humb mëngjesin në shtëpi, humb një pjesë të identitetit të tij kulturor dhe social. Humb një akt të përditshëm që e mban njeriun të lidhur me shtëpinë, me familjen, me vlerat. Kafeneja ofron shërbim, jo kujdes. Ajo shet përvojë, por jo ndjeshmëri. Ajo krijon një rutinë, por jo lidhje.
A ka kthim pas?
Po, por kërkon ndërgjegjësim. Nuk bëhet fjalë për të demonizuar kafet, por për të rikujtuar vlerën e thjeshtë të një mëngjesi të ndarë me dikë. Ndoshta jo çdo ditë. Por mjafton një mëngjes i vetmi në javë ku telefoni ndalet, ku buka përgatitet bashkë dhe ku jeta rifillon me zemër, jo me nxitim.
Po, kafet po e zëvendësojnë mëngjesin në shtëpi. Por më keq akoma – po e zëvendësojnë si kulturë, ndjeshmëri dhe kujtesë. Ndaj pyetja që duhet të bëjmë nuk është më “Ku ta haj mëngjesin?”, por:
“A dua ta jetoj jetën si konsum apo si lidhje të vërtetë me njerëzit e mi?”
