Vetmia si Liri: Charles Bukowski dhe Refuzimi i Botës së Zhurmshme

Para 11 muaj

Në një botë ku shoqëria nxit lidhjet sociale si kurën universale për vetminë, zëri i Charles Bukowskit vjen si një shuplakë kundër iluzioneve kolektive. I ndershëm deri në dhimbje, i drejtpërdrejtë si një gotë verë e lirë në një bar të errët, ai nuk e sheh vetminë si një gjendje për t’u ndrequr, por si një realitet për t’u jetuar – ndoshta edhe për t’u dashur.

Në një nga fragmentet e tij më të ndjera, Bukowski rrëfen:

“Unë kurrë s’kam qenë i vetmuar. Kam qenë në një dhomë – jam ndier vetvrasës. Kam qenë në depresion… por kurrë nuk e kam ndjerë se dikush do të futet në dhomë dhe do ta shërojë atë që jam duke ndjerë…”

Në këtë pohim ka më shumë sesa nihilizëm. Ka një refuzim të iluzionit se shpëtimi vjen nga jashtë. Në epokën e rrjeteve sociale, ku “ndjekësit” shpesh zëvendësojnë miqtë dhe “like”-at zëvendësojnë përqafimet, ky mendim tingëllon thuajse revolucionar. Bukowski nuk kërkon praninë e të tjerëve për të shëruar vetveten, sepse për të, vetja është e vetmja shoqëri që ka rëndësi.

Ai i përqesh netët e së premtes si kulme të një teatri kolektiv ku njerëzit shtiren se janë të lumtur:

“Nuk ka asgjë atje jashtë. Është vetëm marrëzia. Njerëz të marrë që shoqërohen me njerëz të marrë. Lërini le ta marrosin veten.”

Këtu nuk ka vend për diplomaci. Bukowski nuk është vetëm një shkrimtar, por një dëshmitar i një bote që shpesh nuk e kupton veten. Në një realitet ku njerëzit shohin jashtë për të gjetur kuptimin, ai e zhyt veten thellë brenda – në vetmi, në dëshpërim, në barin e lagësht ku e pi jetën gotë pas gote.

Një vetmi që nuk kërkon shpëtim

Mbase më i fuqishmi është pohimi i tij që i referohet dramaturgut Ibsen:

“Më të fortit janë më të vetmuarit.”

Në këtë këndvështrim, vetmia nuk është dënim, por privilegj. Jo të gjithë kanë guximin të përballen me zërat e tyre të brendshëm. Shumica i mbysin me zhurmën e të tjerëve. Bukowski, në vend të kësaj, i dëgjon – dhe i shkruan.

Dëfrimi i vërtetë është vetvetja

“Unë jam forma më e mirë e dëfrimit që e kam,” thotë ai. Është një deklaratë që bie ndesh me çdo reklamë, aplikacion apo klishe shoqërore që sugjeron se lumturia ndodhet diku tjetër. Për Bukowskin, ajo ndodhet në një tryezë me një gotë verë, me një letër dhe një stilolaps.

Në një epokë ku vetmia shpesh perceptohet si dështim personal, ndoshta është koha të rishqyrtojmë zërat si ai i Bukowskit – që e bënë vetminë jo tragjike, por të vërtetë. Sepse ndoshta nuk është gjithmonë detyrë e botës të na shpëtojë nga vetja. Ndoshta, nganjëherë, është detyrë e vetes të na mësojë si të jemi vetëm – pa u ndier të humbur.