Shtëpia e Bardhë ka publikuar një plan gjithëpërfshirës me 20 pika që synon përfundimin e luftës në Gaza dhe vendosjen e një paqeje afatgjatë në rajon. Presidenti amerikan Donald Trump prezantoi planin gjatë një takimi me kryeministrin izraelit Benjamin Netanyahu në Uashington, ndërsa propozimi është cilësuar si nisma më serioze për zgjidhjen e konfliktit që nga shpërthimi i luftimeve më 7 tetor 2023.
Plani parashikon kthimin e Gazës në një “zonë të deradikalizuar dhe pa terrorizëm”, e cila nuk përbën rrezik për fqinjët dhe i nënshtrohet një procesi të plotë rindërtimi ekonomik dhe shoqëror.
Pikat kyçe të planit për paqe
- Përfundim i menjëhershëm i luftimeve, nëse të dyja palët bien dakord.
- Tërheqja graduale e forcave izraelite nga Gaza në pozicione të dakorduara.
- Lirimi i të gjitha pengjeve, të gjallë apo të vdekur, brenda 72 orëve nga pranimi i planit.
- Lirimi i 250 të burgosurve me burgim të përjetshëm dhe 1.700 banorëve të Gazës, të arrestuar pas 7 tetorit.
- Ndihmë humanitare e menjëhershme dhe e pakushtëzuar, e shpërndarë përmes OKB-së dhe agjencive ndërkombëtare.
- Qeverisje e re në Gaza nga një komitet palestinez teknokratik dhe apolitik, pa praninë e Hamasit apo fraksioneve të tjera.
- Amnisti për anëtarët e Hamasit që angazhohen për çarmatim dhe bashkëjetesë paqësore.
- Vendosja e një Force të Përkohshme Ndërkombëtare të Stabilizimit, me mbështetje nga vendet arabe partnere.
- Plani i zhvillimit ekonomik për rindërtimin e Gazës dhe krijimin e një zone të veçantë ekonomike, me tarifa dhe norma preferenciale.
- Proces i dialogut ndërfetar dhe reformë institucionale, që mundëson një rrugë drejt vetëvendosjes dhe shtetësisë palestineze.
Hamas ende nuk ka dhënë përgjigje
Ndërsa Izraeli ka shprehur mbështetje për planin, Hamas ende nuk ka dhënë një qëndrim zyrtar, duke lënë të hapur mundësinë për tensione të mëtejshme nëse nuk ka pranim reciprok.
“Askush nuk do të detyrohet të largohet nga Gaza, por ata që duan do të jenë të lirë të largohen dhe të kthehen,” thuhet në plan, duke përjashtuar zyrtarisht idenë e një dëbimi masiv.
Bilanci tragjik i luftës
Që nga tetori i vitit 2023, sipas burimeve ndërkombëtare, mbi 66 mijë palestinezë janë vrarë në Gaza, shumica gra dhe fëmijë. Bombardimet dhe rrethimi e kanë bërë enklavën praktikisht të pabanueshme, duke shkaktuar krizë të rëndë humanitare dhe mungesë të theksuar ushqimi.
Plani i Trump, i cili është përkrahur nga aleatë të ngushtë rajonalë, pritet të diskutohet në OKB dhe në takimet e ardhshme të nivelit të lartë. Megjithatë, suksesi i tij do të varet nga gatishmëria e palëve për të bërë lëshime dhe për të vendosur interesin e popullsisë civile mbi agjendat politike dhe ushtarake.
Burimet: AP, Reuters, Politico, The National, BILD.
