Ylli, Agron dhe Mehmet Bytyqi kishin një jetë të ndërtuar në Amerikë. Lufta shpërtheu në Kosovë, tre vëllezërit lanë Nju Jorkun dhe u nisën drejt vendit të prindërve të tyre për t’iu bashkuar luftës.
Ylli, Agron dhe Mehmet Bytyqi shtetas amerikanë, të lindur në Illinois, në një familje shqiptare me origjinë nga Kosova. Ylli kishte lindur në Aurora, ndërsa Agroni dhe Mehmeti në Joliet. Familja kishte jetuar për vite në Kosovë dhe më pas ishte kthyer në Shtetet e Bashkuara. Në vitet e fundit para luftës, tre vëllezërit jetonin në zonën e Nju Jorkut.
Në jetën civile, Ylli punonte si picier, ndërsa Agroni dhe Mehmeti punonin në ndërtimtari. Vëllai i tyre, Iliri, i përshkruan si djem punëtorë, të lidhur me komunitetin dhe aktivë në jetën e shqiptaro-amerikanëve në Nju Jork. (Oral History Kosovo)
Por pamjet e luftës në Kosovë ndryshuan jetën e tyre.
Në pranverën e vitit 1999, tre vëllezërit iu bashkuan Batalionit Atlantiku, njësisë së formuar në Shtetet e Bashkuara nga vullnetarë shqiptaro-amerikanë për t’iu bashkuar Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës. Dokumentet e Kongresit amerikan e përcaktojnë qartë se Ylli, Agroni dhe Mehmeti u bashkuan me Batalionin Atlantiku në prill të vitit 1999. (Congress.gov)
Ata u nisën nga Nju Jorku drejt Kosovës bashkë me qindra vullnetarë të tjerë. Sipas dëshmisë së vëllait të tyre, Ilirit, vendimi për t’u kthyer në Kosovë erdhi pasi familja po ndiqte nga Amerika lajmet për vrasjet dhe dëbimet e shqiptarëve. Nëna dhe disa anëtarë të familjes së tyre ndodheshin në Kosovë gjatë luftës.
Tre vëllezërit nuk u lejuan të shërbenin së bashku në të njëjtin grup, për shkak të rrezikut që paraqiste dërgimi i tre anëtarëve të së njëjtës familje në të njëjtin pozicion. Megjithatë, ata mbetën pjesë e së njëjtës njësi vullnetare.
Dëshmitë e bashkëluftëtarëve të tyre të mbledhura në Shtetet e Bashkuara i përshkruajnë tre vëllezërit si vullnetarë të rinj, të vendosur për të marrë pjesë në luftën e Kosovës. (Congress.gov)
Pas përfundimit të luftës, historia e tyre mori një kthesë tragjike.
Më 23 qershor 1999, pak ditë pas përfundimit të luftimeve, vëllezërit Bytyqi u arrestuan pasi kishin kaluar pa dashje një vijë administrative të pashënuar gjatë shoqërimit të disa fqinjëve romë drejt një zone më të sigurt. Komisioni i Helsinkit i Kongresit amerikan thotë se në atë moment ata ishin të paarmatosur dhe me rroba civile. (CSCE)
Tre vëllezërit u dërguan në burgun e Prokupljes, ku u dënuan me 15 ditë burgim për hyrje të paligjshme. Më 8 korrik 1999, një gjykatë urdhëroi lirimin e tyre.
Por ata nuk u kthyen në liri.
Sipas dokumenteve të Kongresit amerikan, në vend të lirimit, Ylli, Agroni dhe Mehmeti u morën nga një njësi speciale e Ministrisë së Punëve të Brendshme dhe u dërguan në një qendër trajnimi policor pranë Petrovo Sellos. (GovInfo)
Aty u vranë.
Trupat e tyre u zbuluan rreth dy vjet më vonë, në vitin 2001, në një varr masiv në Petrovo Sello. Dokumentet amerikane dhe dëshmitë e familjes e kanë bërë rastin e tyre një prej rasteve më të njohura të vrasjes së shtetasve amerikanë në lidhje me luftën e Kosovës. (Congress.gov)
Në atë kohë, Ylli ishte 25 vjeç, Agroni 23 dhe Mehmeti 21 vjeç.
Për familjen Bytyqi, beteja nuk përfundoi me gjetjen e trupave.
Për më shumë se dy dekada, familja ka kërkuar që përgjegjësit për vrasjen e tre vëllezërve të mbajnë përgjegjësi. Rasti është trajtuar edhe në Kongresin amerikan dhe në Komisionin e Helsinkit të SHBA-së, ndërsa emrat e Yllit, Agronit dhe Mehmetit janë përmendur vazhdimisht në kërkesat amerikane për drejtësi. (CSCE)
Historia e tyre nis në Amerikë, kalon nëpër luftën e Kosovës dhe përfundon tragjikisht pas përfundimit të saj.
Ylli, Agroni dhe Mehmeti Bytyqi mbeten emrat e tre vëllezërve shqiptaro-amerikanë që u nisën nga Nju Jorku drejt Kosovës për luftën dhe nuk u kthyen më në shtëpi.
