Ambasada e SHBA-së në Kosovë ka rishpërndarë një opinion të së Ngarkuarës me Punë, Anu Prattipati, ku kërkohet që Kosova të përfshihet në projektet amerikane të gazit natyror në Ballkan. Sipas saj, rritja e kërkesës për energji dhe kostot në rritje të importeve të energjisë elektrike e bëjnë të nevojshëm diversifikimin e burimeve energjetike. Prattipati vlerëson se gazi natyror i lëngshëm (LNG) amerikan do të forconte sigurinë energjetike, do të zgjeronte opsionet e furnizimit dhe do të thellonte bashkëpunimin ekonomik mes Kosovës dhe SHBA-së. Ajo gjithashtu paralajmëron se Kosova duhet të veprojë shpejt për t’u bërë pjesë e projekteve rajonale të gazit, pasi vonesat mund të kufizojnë qasjen në furnizimet amerikane me LNG.
Op/Ed i plotë i Anu Prattiaptit:
Rruga drejt Sigurisë Energjetike dhe një Partneriteti Afatgjatë me Amerikën
Furnizimi me energji i Kosovës nuk po e ndjek ritmin e rritjes së kërkesës. Sipas të dhënave të Doganës, Kosova ka shpenzuar 735 milionë euro për importin e energjisë elektrike nga vendet fqinje gjatë katër viteve të fundit, duke u rritur nga 142 milionë euro në vitin 2024 në 259 milionë euro në vitin 2025. Ndërsa çmimet dhe kërkesa vazhdojnë të rriten, Kosova do të bëhet gjithnjë e më shumë e varur nga fqinjët për energji për të ardhmen e afërt.
Për t’u përballur me këto sfida strukturore, Kosova duhet të bashkohet me projektet amerikane të gazit natyror që janë planifikuar në gjithë Ballkanin. Këto projekte mund të sigurojnë burime energjetike amerikane për Kosovën. Gazi natyror i lëngshëm amerikan (LNG) do të diversifikonte furnizimin me energji të Kosovës, do të plotësonte burimet e energjisë vendase dhe do të shtonte një lidhje tjetër në partneritetin ekonomik në rritje mes SHBA-së dhe Kosovës.
I dërguari special i Departamentit Amerikan të Energjisë për Integrimin Energjetik, Joshua Volz, shpjegoi së fundmi: “Sistemi energjetik në Kosovë ka nevojë urgjente për modernizim dhe përfaqëson një mundësi të madhe për industrinë dhe teknologjinë amerikane… dhe Departamenti i Energjisë do të jetë gati të ndihmojë në lehtësimin e bashkëpunimit midis industrisë amerikane dhe partnerëve industrialë në Kosovë.”
Në botën e sotme, siguria energjetike është siguri kombëtare, dhe diversifikimi i energjisë përmes gazit natyror është thelbësor për të arritur një të ardhme të sigurt. Centralet me gaz natyror ofrojnë mundësinë për të përballuar më mirë rritjet e papritura të kërkesës dhe për të stabilizuar çmimet gjatë periudhave të pikut. Zgjerimi i prodhimit vendas të energjisë elektrike përtej nevojave kombëtare do të përmirësonte pavarësinë energjetike dhe do t’i mbronte konsumatorët nga tronditjet e çmimeve nga jashtë.
Kosova duhet të veprojë shpejt për të ndjekur këtë partneritet, sepse ndërtimi i infrastrukturës së nevojshme do të marrë kohë. Eksportet amerikane të LNG-së pritet të dyfishohen deri në vitin 2030 dhe do të kalojnë përmes projekteve rajonale si Korridori Vertikal i Gazit dhe terminali lundrues i gazit natyror në Kroaci. Kosova gjithashtu mund të lidhet me tubacionin e gazit natyror që po ndërtohet për të lidhur terminalin LNG në Alexandroupolis, Greqi me Shkupin, Maqedonia e Veriut.
Lidhja me një projekt tubacioni që tashmë është planifikuar do të shkurtonte kohën e realizimit dhe do të ulte kostot. Qeveria e Shteteve të Bashkuara gjithashtu ka mekanizma financimi në dispozicion për ndërtimin e infrastrukturës së gazit natyror. Kosova mund të punojë me partnerë rajonalë për të siguruar kontrata afatgjata dhe përfitime nga ekonomitë e shkallës me çmime më konkurruese. Dritarja për t’u bashkuar me këto projekte po mbyllet. Vonesa e kësaj vendimi rrezikon që furnizimet amerikane të LNG-së të dedikohen për vende të tjera dhe mund ta lërë Kosovën si vendin e vetëm në Ballkanin Perëndimor pa qasje në LNG amerikane. Historia nuk mund të pengojë vendimet që do të përfitojnë popullin e Kosovës sot dhe në të ardhmen.
Kosova tani përballet me një zgjedhje strategjike të rëndësishme. Administrata Trump e ka bërë zvogëlimin e varësisë së Evropës nga energjia ruse një prioritet kryesor. Ne i bëjmë thirrje Kosovës që të bashkohet në një partneritet afatgjatë energjetik me Amerikën përmes LNG-së për të siguruar të ardhmen e saj energjetike. Së bashku, ne mund të forcojmë sigurinë energjetike dhe të rrisim ekonomitë tona krah për krah.
