Në kosovë, debati për pensionet e veteranëve shpesh sillet mes shifrave dhe kalkulimeve buxhetore, por rrallë vendoset aty ku duhet – te dinjiteti.
Ideja që pensioni i veteranëve të jetë në nivelin e pagës minimale nuk është kërkesë e tepruar. Përkundrazi, është një standard bazik. Paga minimale, në thelb, përfaqëson kufirin më të ulët të një jetese të pranueshme. Nëse kjo është ajo që shteti e konsideron minimum për një punëtor aktiv, atëherë është e vështirë të argumentohet pse dikush që ka kontribuar në momente vendimtare për vendin duhet të jetojë nën këtë nivel.
Realiteti është i thjeshtë: me çmimet aktuale, një pension nën pagën minimale nuk mbulon as nevojat bazike. Qiraja, ushqimi, energjia – të gjitha janë rritur. Një pension i ulët nuk është më vetëm i pamjaftueshëm; është i padenjë.
Shpesh ngrihet argumenti i kostos për buxhetin. Por kjo çështje nuk duhet parë vetëm si shpenzim. Është çështje prioritizimi. Një shtet tregon vlerat e tij jo vetëm nga sa investon në zhvillim, por edhe nga mënyra si i trajton ata që kanë kontribuar në themelin e tij.
Sigurisht, kjo nuk e përjashton nevojën për rregull dhe drejtësi në sistem. Listat duhet të jenë të sakta, përfitimet të shkojnë tek ata që realisht u takojnë, dhe çdo abuzim të eliminohet. Por kjo është çështje menaxhimi, jo arsye për të mbajtur pensionet në nivele të ulëta.
Në fund, vendosja e pensionit të veteranëve në nivelin e pagës minimale nuk është privilegj. Është një vijë minimale që ndan dinjitetin nga mbijetesa. Dhe një shoqëri që nuk arrin ta garantojë këtë vijë, rrezikon të humbasë jo vetëm drejtësinë sociale, por edhe respektin për vetveten.
