Në një intervistë për “La Repubblica”, presidenti i Këshillit Evropian, Antonio Costa, flet për prioritetet strategjike të BE-së përballë krizave globale: mbrojtja, Ukraina, marrëdhënia me SHBA-në dhe rritja e rolit evropian në siguri.
Në prag të festës së përvitshme të fitores që do të mbahet në Moskë, presidenti i Këshillit Evropian, Antonio Costa, konfirmon se Bashkimi Evropian nuk do të përfaqësohet në këtë ngjarje. “Është një festim i së kaluarës,” thotë ai, ndërsa konteksti aktual i luftës në Ukrainë e bën të papërshtatshëm çdo afrim simbolik me Kremlinin.
Siguria dhe konkurrueshmëria, përparësitë e BE-së
Costa thekson se prioriteti kryesor i Bashkimit Evropian sot është rritja e kapaciteteve mbrojtëse dhe forcimi i konkurrueshmërisë. “Siguria është një nga shqetësimet më të ngutshme për BE-në,” deklaron ai, duke shtuar se mbrojtja duhet të financohet edhe përmes instrumenteve të reja financiare si eurobonot – borxhi i përbashkët që u përdor suksesshëm gjatë pandemisë.
Paqja në Ukrainë: jo në kurriz të territorit
I pyetur mbi propozimet që përfshijnë dorëzimin e territoreve ukrainase ndaj Rusisë, Costa është i prerë: “Vetëm Ukraina mund të vendosë për kushtet e paqes. Ne mbështesim të drejtën ndërkombëtare dhe integritetin territorial të saj.” Ai paralajmëron se një armëpushim i shpejtë dhe i përkohshëm do t’i jepte mundësi Rusisë të rigrupohej për një sulm të ri.
Mësimet nga Gaza dhe skenari që duhet shmangur
Në intervistë, presidenti evropian shpreh shqetësimin për një skenar të ngjashëm me tragjedinë në Gaza: një armëpushim i brishtë, pa zgjidhje politike afatgjatë. “Në Gaza, pengjet nuk lirohen dhe vijon tragjedia humanitare. Nuk duhet ta lejojmë këtë në Ukrainë,” thotë Costa.
A do të dërgojë Europa trupa në Ukrainë?
Ndërhyrja ushtarake e BE-së në territorin ukrainas nuk është aktualisht në axhendë. Megjithatë, po shqyrtohet mundësia për të pasur forca evropiane në kufijtë lindorë të BE-së – në Poloni apo Rumani – si pjesë e një “koalicioni të vullnetarëve” që do të veprojë nëse rrethanat e kërkojnë.
Qëndrimet pro-ruse brenda BE-së: një problem i izoluar politik
Costa shmang komentet për partitë si LEGA në Itali apo qeverinë e Orbanit në Hungari që kanë qenë më të buta ndaj Rusisë. Ai thekson se pavarësisht dallimeve politike të brendshme, “të 27 vendet e BE-së janë të unifikuara në dënimin e pushtimit dhe kanë miratuar 16 paketa sanksionesh kundër Moskës.”
Mbrojtja dhe e majta: paqja kërkon forcë
I pyetur mbi debatin brenda të majtës evropiane – që nganjëherë vendos paqen mbi mbrojtjen – Costa tregon se kjo është një dilemë e rreme: “Paqja e vërtetë pa mbrojtje është një iluzion. Nuk mund të shpërblejmë agresionin.” Ai bën thirrje për respektim të ligjit ndërkombëtar dhe për mbrojtje të sovranitetit të kombeve.
Trump dhe marrëdhënia transatlantike
Në lidhje me marrëdhëniet me SHBA-në dhe qasjen e ish-presidentit Donald Trump, Costa mban një ton diplomatik: “Pyetja nuk është çfarë dëshiron Trump, por çfarë dëshiron Evropa.” Ai vlerëson marrëdhëniet me SHBA-në si jetike për mbrojtjen e përbashkët dhe thotë se BE-ja është e gatshme të marrë më shumë përgjegjësi brenda NATO-s. Samiti BE-SHBA mbetet në axhendë, me mundësi zhvillimi në Romë, Bruksel apo Uashington.
Investimet në mbrojtje: jo vetëm sa, por si
Costa vë në dukje se shumica e vendeve të BE-së që janë pjesë e NATO-s tashmë kanë arritur objektivin prej 2% të PBB-së për shpenzimet ushtarake. “Nuk ka rëndësi vetëm përqindja, por mënyra si investohet,” thotë ai. Pas samitit të NATO-s në qershor, Këshilli Evropian do të mblidhet për të përkthyer angazhimet në veprime konkrete.
Një BE më e fortë për një botë më të paqtë
Antonio Costa paraqet një vizion të qartë: një Evropë që nuk mjaftohet me fjalë, por vepron për të garantuar paqen, sigurinë dhe respektin për ligjin ndërkombëtar. Në një botë të ndarë mes konflikteve dhe interesave të mëdha, BE-ja kërkon të mbetet një shtyllë stabiliteti dhe mbrojtjeje demokratike.
