Kur dëgjojmë fjalën “narcisist”, shumica prej nesh imagjinojnë një person arrogant, me vetëbesim të tepruar dhe që kërkon gjithmonë të jetë në qendër të vëmendjes. Por jo të gjithë narcisistët janë aq të lehtë për t’u dalluar. Ekziston edhe një formë më e fshehtë dhe më e rrezikshme e narcisizmit, që shpesh vepron në hije – dhe ndikon negativisht tek ata që kanë kontakt të vazhdueshëm me këta individë.
▪ Narcisizmi i fshehur (covert narcissism)
Ndryshe nga narcisistët tipikë që janë të zhurmshëm dhe dominues, narcisistët e fshehur janë më të rezervuar, më të pasigurt, por shumë manipulues emocionalisht. Ata përdorin ndjenja faji, viktimizim, injorim dhe sjellje pasive-agresive për të kontrolluar të tjerët.
Efektet afatgjata të marrëdhënieve me narcisistë të fshehur
- Humbja graduale e vetëvlerësimit
- Ata ngrenë dyshime në mënyrë të vazhdueshme rreth vendimeve dhe ndjenjave tuaja, duke ju bërë të dyshoni tek vetja dhe të ndiheni gjithmonë fajtor, edhe kur nuk keni arsye.
- Lodhja emocionale dhe ankthi
- Marrëdhëniet me një narcisist shpesh janë të paparashikueshme: herë është i dashur, herë të injoron ose të ndëshkon emocionalisht. Kjo gjendje rrit stresin kronik dhe shkakton pasiguri të vazhdueshme.
- Izolimi social
- Narcisistët përpiqen të shkëpusin partnerin nga njerëzit e tjerë, për të ruajtur kontrollin. Kjo çon në vetmi dhe izolim, që më pas përkeqëson gjendjen psikologjike.
- Gaslighting i vazhdueshëm
- Një teknikë ku ata mohojnë realitetin tuaj dhe përpiqen të ndryshojnë perceptimin tuaj mbi ngjarjet. Me kohë, kjo mund të çojë në ankth, konfuzion mendor dhe madje depresion.
Shenjat e narcisizmit të fshehur në sjellje të përditshme
- E luajnë viktimën për çdo gjë.
- Të ndëshkojnë me heshtje.
- Janë shumë të ndjeshëm ndaj kritikës, por vetë kritikojnë fshehurazi.
- Ndihen të pamerituar dhe gjithmonë ankohen se “jeta është e padrejtë” me ta.
- Nuk e pranojnë kurrë fajin – gjithmonë është “problemi yt”.
Si të ruani shëndetin tuaj emocional përballë një narcisisti të fshehur
▪ Mbani ditar emocional – Shënoni ndjenjat tuaja për të ruajtur kontaktin me realitetin.
▪ Kërkoni konfirmim nga burime të jashtme, si miq të besueshëm apo terapistë.
▪ Mos bini në kurthin e fajësimit të vetes – Edhe kur ju bëjnë të ndiheni keq, kjo është një strategji e tyre.
▪ Ruani pavarësinë tuaj emocionale dhe financiare.
▪ Mos përpiquni t’i “rregulloni” – nuk do ndryshojnë pa ndihmë profesionale, dhe shpesh as atëherë.
Përfundim
Narcisistët e fshehur janë më të vështirë për t’u dalluar, por ndikimi i tyre në psikikën tuaj është shumë i thellë dhe afatgjatë. Të kuptuarit e mekanizmave të tyre është hapi i parë për t’u çliruar nga ndikimi i tyre dhe për të rikthyer vetveten.
