Ligji i ri për varrezat në Kroaci nxit reagime nga pakica serbe
Deputetët në Zagreb kanë miratuar një legjislacion të ri që kërkon heqjen e mbishkrimeve të vendosura në varreza gjatë luftës së viteve 1991–1995, në rastet kur ato konsiderohen ofenduese për qytetarët. Pakica serbe në Kroaci e ka cilësuar ligjin si të njëanshëm dhe të përqendruar në vetëm një polemikë historike.
Ligji i ri për varrezat, i miratuar të mërkurën me shumicë dërrmuese, zëvendëson një ligj të vjetër prej dy dekadash dhe përfshin dispozita që kërkojnë heqjen e mbishkrimeve dhe pllakave që “nuk janë në përputhje me rendin kushtetues”.
Sipas Ministrisë së Planifikimit Fizik, Ndërtimit dhe Aseteve Shtetërore, ligji ndalon mbishkrimet e ngritura gjatë “pushtimit dhe riintegrimit paqësor” që përmbajnë simbole që mund të ofendojnë moralin dhe ndjenjat e qytetarëve.
Ai synon posaçërisht gurët e varrit të vendosur pas datës 30 maj 1990 — dita kur Republika Socialiste e Kroacisë inauguroi parlamentin e saj të parë shumëpartiak, duke shënuar fillimin e procesit drejt pavarësisë.
Gjatë luftës, qytete si Vukovari u shkatërruan nga përleshjet dhe rrethimet, ndërsa konflikti përfundoi në vitin 1995 me operacionet ushtarake “Flesh” dhe “Stuhia”, të cilat shtynë forcat serbe dhe shumicën e popullsisë etnike serbe nga territori i Kroacisë.
Ligji ndalon memorialet që lavdërojnë entitetin e vetëshpallur “Republika Srpska Krajina” apo që përfshijnë referenca ndaj Kroacisë si “tokë serbe”.
Çdo qytetar mund të raportojë një gur varri ose monument që konsiderohet problematik. Komisioni lokal, i përbërë nga pesë anëtarë të pavarur — përfshirë një historian, një historian arti dhe një avokat — do të vendosë nëse shkel ligjin. Nëse konstatohen shkelje, familjarët ose pronarët e parcelës kanë 30 ditë kohë për ta ndryshuar mbishkrimin, përndryshe do të gjobiten nga 1,000 deri në 5,000 euro.
Ministri Branko Bačić deklaroi në prill se ligji u nxit nga fakti se pas pushtimit të një pjese të Kroacisë gjatë Luftës Atdhetare, kishin mbetur varre me pllaka dhe mbishkrime që përmbanin emra të papërshtatshëm dhe në kundërshtim me rendin kushtetues dhe ligjor të Republikës së Kroacisë.
