Në jetën e përditshme, të gjithë përballemi me një lumë të pandërprerë mendimesh. Por çfarë ndodh kur këto mendime bëhen të tepërta, të përsëritura dhe shpeshherë të padobishme? Psikologët e quajnë këtë fenomen si “mbimendim” (overthinking) ose mendime ripërtëritëse (ruminime). Kjo është një gjendje që mund të ndikojë ndjeshëm në mirëqenien mendore dhe emocionale të individit.
Çfarë janë mendimet e tepërta dhe përsëritëse?
Mendimet e tepërta janë ato që vazhdojnë të kthehen në mendjen tonë pa pushim, zakonisht duke analizuar një situatë, duke menduar për të kaluarën ose duke u shqetësuar për të ardhmen. Këto mendime nuk sjellin zgjidhje, por krijojnë një rreth vicioz stresi dhe pasigurie.
Çfarë shkaktojnë ato?
Sipas specialistëve të shëndetit mendor, mbimendimi mund të shkaktojë:
Ankth dhe stres të vazhdueshëm
Pagjumësi
Uljen e përqendrimit dhe produktivitetit
Rritje të ndjeshmërisë ndaj depresionit
Mungesë motivimi për të vepruar
Shpesh, këto mendime lidhen me ndjenjën e fajit, frikën nga e ardhmja ose mendime vetëkritike.
A kanë ndonjë dobi mendimet e përsëritura?
Në disa raste, po. Kur përdoren në mënyrë konstruktive, mendimet që rikthehen mund të ndihmojnë në:
Analizimin më të thellë të një problemi
Planifikimin më të mirë të hapave të ardhshëm
Mësimin nga përvoja e kaluar
Por dallimi qëndron te mënyra se si i menaxhojmë ato. Nëse thjesht rrotullohemi rreth të njëjtit mendim pa përparim, atëherë dobia humbet dhe dëmtohet ekuilibri mendor.
Këshilla psikologjike për menaxhimin e mbimendimit:
Vetëdijesimi – Vëzhgoni mendimet tuaja pa gjykim. Vetëm duke i identifikuar ato, mund të filloni t’i kontrolloni.
Shkruajini mendimet – Mbajtja e një ditari ju ndihmon të çlironi trurin nga ngarkesa e mendimeve.
Fokusohuni te frymëmarrja – Teknikat e meditimit dhe frymëmarrjes së thellë ndihmojnë në qetësimin e mendjes.
Kufizoni kohën për mendim – Jepini vetes 10 minuta në ditë për t’u marrë me ato mendime, pastaj largohuni prej tyre.
Flisni me dikë – Psikologët ose miqtë e besuar mund të ndihmojnë në ndarjen e mendimeve dhe gjetjen e perspektivës së re.
Aktivitet fizik – Ushtrimet ndihmojnë në lirimin e tensionit mendor dhe përmirësojnë disponimin.
Mendja është një mjet i fuqishëm, por kur humbet kontrollin, ajo mund të bëhet burim shqetësimi. Prandaj është e rëndësishme të mësojmë si të jetojmë me mendimet tona pa lejuar që ato të na kontrollojnë. Duke ndjekur këshilla të thjeshta psikologjike dhe duke kërkuar ndihmë kur është e nevojshme, mund të rikthejmë qetësinë dhe balancën e brendshme.
