Kur dashuria kthehet në ankth: A po e dëmtoni pa dashje fëmijën tuaj?

Para 11 muaj

Çrregullimet mendore nuk janë më një temë tabu, dhe gjithnjë e më shumë po pranohet se ato prekin edhe fëmijët dhe adoleshentët. Ky është një realitet që po kuptohet me kalimin e viteve, falë rritjes së ndërgjegjësimit si në radhët e profesionistëve të shëndetit mendor, ashtu edhe të prindërve.

Një ndër faktorët më të rëndësishëm që ndikon në zhvillimin e ankthit gjatë fëmijërisë është pikërisht stili i prindërimit. Këtë e konfirmon një studim i kryer mbi 900 çifte binjakësh identikë apo vëllezër e motra të rritur në të njëjtin mjedis familjar dhe që tashmë janë vetë prindër.

Rezultatet tregojnë se nuk është vetëm gjenetika ajo që luan rol vendimtar në formimin e ndjeshmërisë ndaj ankthit, por edhe mënyra se si fëmija rritet dhe përjeton emocionet që transmetohen nga prindërit. Sipas studiuesve, fëmijët shpesh përvetësojnë sjelljet shqetësuese të prindërve – edhe kur këta përpiqen të mos i tregojnë frikërat apo pasiguritë e tyre.

Kur një fëmijë sheh një prind që frikësohet nga një situatë apo reagimi i tepërt ndaj rreziqeve të përditshme, ai fillon të ndërtojë një botëkuptim të bazuar në frikë dhe shmangie. Prindërit, në përpjekje për t’i mbrojtur nga përvojat e pakëndshme (si vizita te dentisti, kontaktet me kafshët, apo situata sociale), shpesh ua mohojnë fëmijëve mundësinë për t’u përballur me sfida dhe për të ndërtuar mekanizmat e nevojshëm të përballjes.

Një shembull i qartë është modeli i njohur si “prindi helikopter” – një stil prindërimi që karakterizohet nga kontroll i vazhdueshëm, mbikëqyrje e tepruar dhe ndërhyrje në çdo hap të fëmijës. Ky model, edhe pse shpesh vjen nga dashuria dhe dëshira për ta mbrojtur fëmijën nga vështirësitë, në realitet ndikon negativisht në zhvillimin e pavarësisë dhe vetëbesimit të tij.

Studiuesja Thalia Eley, një nga autoret e kërkimit, thekson: “Gjëja më e mirë që një prind mund të bëjë është t’i japë fëmijës mundësinë të përballet me sfida dhe detyra të përshtatshme për moshën dhe nivelin e frikës së tij. Në këtë mënyrë, fëmijët mësojnë se, në fund të fundit, janë të aftë t’i përballojnë.”

Ky mesazh është më i rëndësishëm se kurrë në një shoqëri që kërkon gjithmonë më shumë kontroll dhe siguri. Prindërit, në vend që të shmangin çdo situatë të vështirë për fëmijët e tyre, duhet të jenë udhërrëfyes që i ndihmojnë ata të ecin me këmbët e veta, duke u ofruar mbështetje, por jo duke ua hequr të drejtën për të mësuar nga përvoja.