Përkundër përmbushjes së të gjitha kritereve formale dhe një votimi historik në favor nga Asambleja Parlamentare e Këshillit të Evropës, Kosova është lënë jashtë agjendës së Komitetit të Ministrave, që pritej të finalizonte anëtarësimin e saj këtë muaj. Ky është një dështim diplomatik i rëndë që flet më shumë për dobësitë e brendshme sesa për refuzimet nga jashtë.
Përse ndodhi kjo?
Kosova aplikoi për anëtarësim në maj të vitit 2022. Në prill 2024, më shumë se 80% e deputetëve të Asamblesë Parlamentare të KiE votuan në favor të saj – një moment historik që u përjetua si fitore. Por ajo që duhej të ishte një hap formal drejt anëtarësimit, u kthye në bllokadë të papritur. Komiteti i Ministrave, instanca vendimmarrëse e organizatës, zgjodhi të mos e përfshijë fare Kosovën në rend dite.
Çfarë ndodhi ndërkohë?
Në vend të një fushate të koordinuar lobimi me partnerët ndërkombëtarë, Kosova është zhytur në krizë politike. Pas zgjedhjeve të jashtëzakonshme, vendi ka mbetur për pesë muaj me Qeveri dhe Kuvend në detyrë, të paafta për të përfaqësuar me forcë interesin shtetëror në momentin kur duhej vepruar më shumë se kurrë. Janë shënuar 15 tentativa të dështuara për konstituimin e Kuvendit dhe krijimin e Qeverisë së re – një paralizë institucionale që ka ndikuar drejtpërdrejt në kredibilitetin ndërkombëtar të shtetit.
Vonesat e Kosovës për të dorëzuar draft-statutin e Asociacionit në Gjykatën Kushtetuese – një kërkesë e drejtpërdrejtë nga aleatët kryesorë si Gjermania dhe Italia – kanë kontribuar gjithashtu në mungesën e mbështetjes për finalizimin e anëtarësimit.
Zëvendësministri në detyrë i Punëve të Jashtme, Kreshnik Ahmeti, shprehu zhgënjimin e tij duke theksuar se “Kosova i ka përmbushur të gjitha standardet dhe nuk ka asnjë pengesë ligjore për anëtarësim”.
Por siç duket, nuk mjafton të jesh teknikisht i përgatitur. Në politikën ndërkombëtare, forma është po aq e rëndësishme sa përmbajtja – dhe Kosova dështoi të krijojë një moment diplomatik që do t’i siguronte vendin në tryezën e të barabartëve evropianë.
Çfarë rrezikohet?
Ky zhvillim nuk është vetëm një “shtyrje e afatit”. Ai sjell pasoja të drejtpërdrejta për fuqizimin e subjektivitetit ndërkombëtar të Kosovës dhe për perspektivën e saj drejt anëtarësimit në organizata të tjera multilaterale. Në një kohë kur retorika politike është e ngarkuar, aleatët kërkojnë hapa konkretë dhe lidership të qartë.
Nëse Kosova nuk i fiton betejat diplomatike në tavolina vendimtare, rrezikon të humbasë jo vetëm afatet – por edhe besimin. Dhe në diplomaci, mungesa e besimit kushton më shumë se çdo votë.
