Sot, më 16 maj 2025, shënohen plot 26 vite nga zhdukja ende e pazbardhur e profesorit dhe veprimtarit të shquar shqiptar, Ukshin Hoti.
Ukshin Hoti, lindur më 17 qershor 1943 në Krushë të Madhe të Rahovecit, ishte një ndër figurat më të ndritura të Lëvizjes Kombëtare Shqiptare në periudhën 1981-1999. Ai njihej si profesor universitar, filozof, publicist, shkrimtar dhe mbi të gjitha atdhetar i përkushtuar. Studimet i kishte ndjekur dhe përfunduar në SHBA, ku më vonë ligjëroi edhe në disa universitete prestigjioze.
Për shkak të veprimtarisë së tij politike dhe angazhimit të hapur për të drejtat e shqiptarëve në Kosovë, Ukshin Hoti u përball disa herë me represionin e regjimeve serbe, që nga koha e Titos deri te regjimi i Sllobodan Millosheviqit. Në vitin 1994, ai u arrestua nga autoritetet serbe dhe u dënua me pesë vjet burg nën akuzën e veprimtarisë armiqësore ndaj Jugosllavisë, për shkak të përfshirjes së tij në Lëvizjen për Republikën e Kosovës.
Më 16 maj 1999, në një kohë kur lufta në Kosovë ishte në kulm dhe shumë të burgosur po liroheshin, Ukshin Hoti u lirua nga burgu famëkeq i Dubravës. Megjithatë, ajo që do të pasonte ishte zhdukja e tij pa gjurmë. Dëshmitarët, të burgosur të tjerë që i mbijetuan masakrës në Dubravë, kanë pohuar se lirimi i tij ndodhi në një ditë të pazakontë – një të dielë, kur zakonisht nuk bëhej lirimi i të burgosurve.
Që nga ajo ditë, Ukshin Hoti nuk është parë më dhe asnjë informacion zyrtar mbi fatin e tij nuk është bërë publik. Familjarët, bashkëveprimtarët dhe opinioni i gjerë vazhdojnë të kërkojnë drejtësi dhe zbardhjen e fatit të tij.
Edhe pas një çerek shekulli, Ukshin Hoti mbetet simbol i rezistencës intelektuale, një zë që nuk heshti kurrë për lirinë dhe të drejtat e shqiptarëve. Zhdukja e tij vazhdon të jetë një plagë e hapur dhe një kujtesë e hidhur për krimet dhe padrejtësitë që ndodhën gjatë luftës në Kosovë.
