Në Prishtinë, në shtëpinë e Avdi Paqaradës, në vitin 1998 u hap Zyra e Udhëheqësit Politik të Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës – zyra e Adem Demaçit. Ky vend, i quajtur nga vetë Demaçi “Shtëpia e Rezistencës”, ishte një nga pikat më të rëndësishme politike të luftës, një hapësirë ku u artikulua vizioni politik i UÇK-së në një kohë vendimtare për fatin e Kosovës. Sot, 26 vjet më vonë, kjo shtëpi është në gjendje të mjerueshme, pa status institucional dhe pa përkujdesje shtetërore.
Avdi Paqarada, pronar i shtëpisë dhe bashkëpunëtor i ngushtë i Adem Demaçit, për herë të parë ka hapur dyert për të rrëfyer historinë e këtij vendi. Ai ruan ende karrigen e Demaçit, tavolinën e tij dhe karrigen e Albin Kurtit, i cili në atë kohë punonte në këtë zyrë. Këto objekte nuk janë thjesht mobilje, por dëshmi konkrete të një periudhe historike që sot po zbehet nga kujtesa kolektive.
Paqarada rrëfen se vetëm pak ditë pas hapjes së zyrës, ai u keqtrajtua nga regjimi serb – një fat që e kishte përjetuar shumë herë, duke u arrestuar dhjetë herë gjatë jetës së tij. Megjithatë, ai kurrë nuk e ka vënë në dyshim vendimin për ta lëshuar shtëpinë e tij për UÇK-në. Ky akt, i bërë pa kalkulim personal, sot duket se ka mbetur pa mirënjohje institucionale.
Gjendja aktuale e “Shtëpisë së Rezistencës” ngre pyetje serioze për mënyrën se si shteti i Kosovës trajton trashëgiminë e luftës. Paqarada shpreh mllef dhe zhgënjim, duke e cilësuar këtë neglizhencë si turp jo vetëm për qeveritë e mëparshme dhe të tashmen, por edhe për vetë strukturat e dalura nga lufta. Sipas tij, kjo shtëpi duhej të ishte shndërruar prej kohësh në muze, një vend ku çdo fëmijë dhe i ri do të mund të mësonte për historinë reale të rezistencës.
Asnjë qeveri, sipas Paqaradës, nuk është interesuar ta restaurojë apo ta institucionalizojë këtë zyrë. Madje, as figura politike që kanë vepruar brenda saj nuk e kanë rikthyer vëmendjen publike tek ky vend. Kjo heshtje e gjatë flet për një problem më të thellë: selektivitetin në ndërtimin e kujtesës historike.
Historia e luftës së Kosovës, e veprimtarisë politike dhe e rezistencës është shpesh shtrembëruar – herë nga individë, herë nga politika. Zyra e Adem Demaçit është një shembull i qartë i kësaj harrese të qëllimshme ose neglizhence institucionale. Për 26 vjet, ajo ka ekzistuar jashtë narrativës zyrtare të shtetit, duke bërë që brezat e rinj as të mos e dinë se njëherë, aty, u ndërtua boshti politik i rezistencës.
Kjo nuk është vetëm çështje e një shtëpie të vjetër. Është çështje e raportit të shtetit me të vërtetën historike. Një shtet që nuk di të ruajë vendet ku është ndërtuar liria e tij, rrezikon ta humbë kuptimin e asaj lirie. Pa institucionalizimin e kujtesës, rezistenca mbetet thjesht retorikë, ndërsa historia – një mjet i manipulueshëm.
