“Askush nuk më mësoi të qepja,
e kupton? Mësova nga nevoja. Në fillim nuk ishte art… ishte mbijetesë.”
Unë linda në varfëri. Nëna ime vdiq kur isha dymbëdhjetë vjeç. Babai im – një frikacak – na braktisi sikur të ishim pa vlerë.
Përfundova në një jetimore të ftohtë e gri, ku lutjet përziheshin me zhurmën e gjilpërave mbi pëlhura. Murgeshat më mësuan të qepja.
“Mund të kesh një jetë dinjitoze, Gabrielle,” më thonte suor Maria, duke treguar me gishtin e saj të hollë, pëlhurën e prerë keq.
Por unë nuk doja një jetë dinjitoze.
“Dinjitoze? Çfarë do të thotë kjo? Të jetosh në qetësi dhe në rregull?” pyeta një herë.
Motra Bernadette më shikoi me inat.
“Do të thotë të mos kthehesh në rrugë,” u përgjigj ajo.
Por një ide tjetër po formohej tashmë në kokën time: Nuk doja të mbijetoja. Doja të fluturoja.
Çdo qepje që bëja ishte një sfidë. Qepja në heshtje, por brenda bërtisja. Askush nuk do të vendoste se kush duhej të isha.
Vite më vonë, kur fillova të shisja kapelat e mia të para, njerëzit qeshën.
“Një grua me dyqanin e saj? Absurde!”
“Vajza e një shitësi ambulant dëshiron të bëhet stiliste? Sa mendjemadhe!”
Ata nuk e dinin me kë kishin të bënin. Një ditë, një klient më tha me vetëkënaqësi:
“Ti e ke bëre këtë? Është shumë elegante… Mendova se vjen nga Parisi.”
“Është,” u përgjigja duke buzëqeshur. “Sepse unë jam Parisi, edhe nëse ti nuk e di ende.”
Me çdo kapelë të shitur, me çdo fustan të prerë sipas rregullave, i afrohesha gjithnjë e më shumë gruas që doja të isha. E lirë. Elegante. Pa korse. Pa kërkuar leje. Pa frikë.
I preva flokët kur të gjithë të tjerët i mbanin të gjata.
“Duket si djalë,” tha një mik i shokuar.
“Jo. Dukem si vetvetja,” u përgjigja. Dhe më pëlqeu.
Më quanin rebele, të paturpshme, madje vulgare. Por kurrë të nënshtruar.
Kam parë luftëra që shkatërruan gjithçka. I kam parë butikët e mi të mbyllen gjatë pushtimit. Ata thanë:
“Chanel ka mbaruar. Koha e saj ka kaluar.”
Por ata nuk më njihnin. U ktheva në Paris, kur të gjithë menduan se kisha mbaruar dhe tregova se kisha ende shumë për të thënë.
Nuk isha thjesht një markë. Isha një ide. Një deklaratë lufte ndaj konformizmit.
Chanel Nº 5? Ata thonë se është parfumi më i famshëm në botë. Por parfumi im i vërtetë është diçka tjetër.
“Çfarë erë ka guximi?” më pyeti një stilist i ri.
“Të mos dorëzohesh,” iu përgjigja.
Dhe nëse do të mund t’i thoja diçka vajzës së vogël, që qante në shtratin e jetimores, do t’i thoja këtë:
“Mos e lejo baltën në të cilën linde të të ndalojë të lulëzosh. Lulet më të forta… rriten në rrënoja.”
Coco Chanel…
