Një grup ndërkombëtar i shkencëtarëve ka ngritur shqetësime serioze lidhur me zhvillimin e bakterive të njohura si “bakteri të pasqyrës” (mirror bacteria), të cilat mund të paraqesin një kërcënim të jashtëzakonshëm për shëndetin publik dhe mjedisin. Këto organizma të krijuar në laboratorë përbëhen nga molekula me strukturë të kundërt me ato natyrore, duke krijuar një formë të jetës që nuk njihet nga sistemet mbrojtëse të trupave të gjallë.
Çfarë janë bakteriet e pasqyrës?
Bakteriet e pasqyrës janë organizma sintetike të krijuar me molekula që kanë strukturë të kundërt (chiralitet të kundërt) me ato të zakonshme në natyrë. Kjo do të thotë se ato përbëhen nga proteina dhe acide nukleike që janë të kundërta me ato që përdoren nga organizmat natyrorë. Kjo strukturë i bën ato të padukshme për sistemet imunitarë të trupave të gjallë, duke i bërë të paprekshme nga mbrojtja natyrore.
Rreziqet e mundshme
Në një raport të publikuar në revistën shkencore Science në dhjetor 2024, 38 shkencëtarë të njohur, përfshirë fituesin e Çmimit Nobel Gregory Winter, paralajmëruan për rreziqet e mundshme të këtyre organizmave. Ata theksuan se bakteriet e pasqyrës mund të shpëtojnë nga sistemet imunitarë të trupave të gjallë, duke shkaktuar infeksione të rënda dhe të vështira për t’u trajtuar. Për më tepër, këto organizma mund të përhapen pa kontroll në mjedis, duke rrezikuar ekosistemet dhe shëndetin publik.
Thirrje për ndalim të menjëhershëm
Shkencëtarët kanë kërkuar një ndalim të menjëhershëm të kërkimeve që lidhen me krijimin e bakterieve të pasqyrës, duke theksuar nevojën për një debat ndërkombëtar për të vlerësuar pasojat e mundshme dhe për të vendosur rregulla të qarta për të parandaluar përdorimin e mundshëm të këtyre organizmave në mënyrë të dëmshme.
Krijimi i bakterieve të pasqyrës është një hap i guximshëm në fushën e bioteknologjisë, por gjithashtu sjell me vete rreziqe të mëdha që kërkojnë vëmendje të menjëhershme dhe masa të kujdesshme për të siguruar që zhvillimi i këtyre teknologjive të mos dëmtojë shëndetin e njeriut dhe ekosistemet natyrore.
Në një raport të botuar në revistën shkencore Science, shkencëtarët theksojnë se këto forma të jetës sintetike mund të shpërthejnë jashtë kontrollit, duke shkaktuar infeksione të rënda dhe të vështira për t’u diagnostikuar, veçanërisht tek bimët. Ata gjithashtu paralajmërojnë se sistemi imunitar i trupit njerëzor dhe i kafshëve mund të mos jetë në gjendje t’i identifikojë këto organizma të huaj, duke i bërë ata të paprekshëm për mbrojtjen natyrore.
Për më tepër, këto bakterie mund të jenë të papërshkueshme ndaj antibiotikëve ekzistues dhe të paprekshme nga predhatorët natyrorë, siç janë viruset bakteriale (bakteriofagët), duke i bërë ato të afta për t’u përhapur në mënyrë të pakontrolluar në ekosisteme të ndryshme.
Për të parandaluar këto rreziqe, shkencëtarët kërkojnë një moratorium global mbi kërkimet që lidhen me krijimin e këtyre organizmave dhe një debat ndërkombëtar për të vlerësuar pasojat e mundshme dhe për të vendosur rregulla të qarta për të shmangur përdorimin e mundshëm të rrezikshëm.
